Video Foto Galeri Yazarlar
27.3.2017 - Pazartesi

Molla Suheyl

Kıymetli Müslümanlar (1.Bölüm)

Aslında pek mühim olan, yalnız günümüzde ehemmiyetini Müslümanlar nezdinde bile yitirmiş olan bir mesele varki bu mesele Müslümanların imanlarıyla doğrudan alakalı bulunmaktadır. Evet Kardeşlerim bu mesele Anne – Baba ve bunlara iyilik ve itaat meselesidir.

10 Mart 2017 10:48
A
a
Yakın tanıdıklarımda da gördüğüm, müşahede ettiğim ana-baba duyarsızlığı bu konuyu kaleme almama vesile oldu. Belki de böyle bir şeye vesile olmakla (inşallah) hayra vesile olmuşlardır. Oysa benim temennim onlar ana ve babalarına karşı duyarlı ve sorumluluklarını yerine getiren, Allah (c.c)’ın ayetlerine ve Resulullah (s.a.v)’ın hadislerine riayet ederek merhamet ve edeple itaat etmeleri, üzerlerine düşeni yapmalarıdır.

Bu konuda çokça me’sur rivayet mevcut olmakla birlikte, imkanlar dahilinde bu yazıya aktarabileceklerimizi aktaracağız. Ve gerekirse kısmi izahlar vereceğiz. Okuyuculardan acizane ricam Allah (c.c) için bu yazıyı önem ve imtihanla okumaları, üzerinde düşünmeleri ve bu aciz kulun sözlerine kulak verip rivayetlere gereken ehemmiyet ve özeni göstermelidirler.

وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا 
يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ 
أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيمًا
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ 
ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
 
Rabbimiz; ‘’Rabbin sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanız hususunda kesin hüküm verdi. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, onlara ‘’öf, bile deme, onları azarlama ikisine de güzel söz söyle. (İsra Suresi 23. Ayet)

Onlara merhamet olarak tevazu, yumuşaklık kanatlarını ser; ve Rabbim onlar beni küçüklüğümde nasıl yetiştirip terbiye etmiş ise sende onlara merhamet et buyurmaktadır. ( İsra Suresi 24. Ayet)

Bu zikrettiğimiz ayetlerin tefsirinde Mevdudi (R.ha):
Bu ayet insan üzerinde Allah (c.c) tan sonra en büyük hak sahibi olan kimselerin ana-baba olduğunu bildirmektedir. O halde çoçuklar ana ve babalarına itaat etmeli, saygı göstermeli ve HİZMET etmelidirler. Toplumda bir kolektif ahlak, çoçukların ana- babalarına müteşekkir ve saygılı olmalarını zorunlı kılmalıdır. Ana – baba nasıl çoçuklarında onları besleyip büyüttülerse, çoçuklarda onlara aynı şekilde hizmet etmelidirler. Her şeyin ötesinde bu ayet sadece ahlaki bir emir veya tavsiye değil aynı zamanda ayrıntılarını medrese fıkıh kitaplarında bulabileceğimiz ana-babanın hak ve yetkilerinin dayanağı niteliğindedir. Bundan başka ana-babanın haklarını gözetme, onlara İTAAT ve SAYGILI davranış İslam toplum ve medeniyetinde maddi öğretimin ve ahlaki eğitimin en önemli öğesini oluşturmaktadır.

Tüm bunlar, İslam devletinin aile hayatını kanunlar, hukiki düzenlemeler, ve eğitim politikaları ile dengeli ve sağlıklı bir biçimde ettirmesi ve ailenin ‘’PARÇALANMASINI, engellemesi ilkesinin oluşmasını sağlayan emirlerdir’’ demektedir. (Mevdudi – Tefhimul Kur’an – 3. Cilt – Sayfa; 103)

Yine bu ayetlerin izahında söylenen sözlerede kulak vermek lazımdır. ‘’İkinci ödev ana-baba’ya iyi davranmaktır. Ayette birinci ödeve bağlı olarak Allah(c.c)’ın yalnız kendisine ibadet edilmesini buyurduğu belirtildikten sonra ana-baba’ya iyilik etmeyi de buyurduğunu belirtmek suretiyle Allah (c.c)’a kullukla ana-baba’ya iyilik yan yana anılmış, böylece bu ödevin önemi vurgulanmıştır. Nitekim diğer bazı ayet ve hadislerde Allah (c.c)’a kulluk ile ana-baba’ya iyilik etmek yan yana zikredilmektedir. Fahreddin-i Razi ayet ve hadislerde Allah (c.c)’a itaat ile ana-babaya iyilik vecibelerinin yan yana zikredilmesinin sebeplerini özetle şöyle sıralar:

A-) İnsanın maddi ve manevi gelişmesi için en değerli katkı, Allah (c.c)’ın nimetlerinden sonra ana-babanın fedakarlıklarıdır.
B-) Çoçuğun varlık alanına çıkmasının asıl ve gerçek sebebi Allah (c.c)’ın zahiri ve hukuki sebebi ise ana-babasıdır.
C-) Allah (c.c)’ın nimetlerini karşılıksız verdiği gibi ana-babada çoçukların ihtiyaçlarını tamamen karşılık beklemeden yerine getirirler.
D-) Allah (c.c) kuluna günahlar olsa bile nimet verdiği gibi ana-babada asi bile olsa evlatlarına desteklerini sürdürürler.
E-) Allah (c.c) Kullarının iyiliklerinden memnun olup karşılığını fazlasıyla verdiği gibi ana-babada çoçukların  imkanlarını daha çok geliştirmelerine yardım eder, bundan da memnun olurlar. (D.İ.B Kur’an Yolu - Cilt:3 - Sayfa: 477-478)

Ayetin izahı da zahiri manasından farklı sayılmaz. Ancak bazı özellikleri açıklamak gerek.

1-) Allah (c.c)’ın kesin olarak hükmettiği belirtirken birinci husus ancak ve ancak Allah (c.c)’a kulluk etmek, ikinci husus ise ana-babaya iyilik etmek. Ana-babaya iyilik etmek muhtelif ayetlerde yine Allah (c.c)’a kulluktan sonra zikredilir.

 
 
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ 
وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ 
وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ 
إِلاَّ قَلِيلاً مِّنكُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ

 
 
Mesela ‘’ Vakta ki İsrailoğullarından sadece Allaha ibadet edecek, ana-babaya iyilik edeceksiniz, yakın akrabaya, yektimlere, miskinlere de (iyilik edeceksiniz) ve insanlara güzel söz söyleyin, namazı dosdoğru kılın, zekatı verin diye kuvvetle pekiştirilmiş kesin söz almıştık. Sonra sizden azı müstesna sizler yüz çevirip geri döndünüz.'' (Bakara Suresi 83. Ayet)

Bu ayetten de anlaşıldığı üzere ana-babaya iyilik sadece Muhammed (s.a.v) ümmeti için farz kılınmamış, önceki ümmetlerede farz kılınmıştır. Aslında bu insanlık tarihi başladığından beri böyledir. Yani netice ana-babaya iyilik etmek muhkem bir farzdır. Ayrıca izahı yapılan bu ayetin (İsra Suresi 23-24 Ayetler) birde ehem olandan mühim olana doğru ibaresi sebebiyle edebi inceliğide vardır.

2-) Ayetteki ‘’Uffin’’ ibaresi araplarça bıtkınlığa delalet eden bir kelimedir. Bu kelime bıtkınlığın bu usanmışlık hisleri bir evlattan asla zuhur etmeyecek bu hiçbir şekilde hasıl olmayacaktır. Çünkü ayet en ufak şeyin nefi’ini ifade ediyor. Kaide olarak Salibe-Külliye tüm neffie şamildir. Yani en küçük şeyin Neffi her halukurda kendisinden büyükleride nefyeder.

3-) Bu ayet ana-baba ihtiyarlayınca kaydını zikretmiştir. Yalnız bu kaydın sebebi ana-babanın ihtiyarlığında umumi olarak halden, takatten düşmüş olupda yardıma ve desteğe daha çok ihtiyaçları oldukları içindir. Yoksa ayet ihtiyarlamamış ana-babaya iyilik emir edilmeyeceği şeklinde bir manayi kesinlikle ifade etmemektedir. Onlara her halde iyilik yapılacak ve güzel davranılacaktır.

4-) Ayette ‘’Onlar için tevazu kanatlarını ser’’cümlesindeki tevazunun ayette geçen ibaresi ‘’ZULL’’dür. Bu kelime düşüklük, değersizlik, seviye bakımından hakir manaları için kullanılır. Yani evlat bilecekki ana-babaya karşısında düşük bir seviyededir, Onlara karşı hakirdir. Zaten onlara karşı hakirliğini; Hadislerin onların haklarının eda edilemeyeceğini bildirmesi de ispat eder. Kesinlikle ana-babasına karşı kibir ve büyüklük hislerine kapılmayacak, kendisi gücünün ve kuvvetinin yerinde olduğuna aldanıp onlara kendisine muhtaçlar gibi muamelede bulunmayacaktır. Bilakis durum tam aksine kendisini onların ‘’RIZAsına MUHTAÇTIR’’. Zaten hadisleri yazdığımızdada böyle olduğu görülecektir. Bir diğer ayet ise şöyledir: ‘’Biz insana ana-babasına iyilik yapmasını tavsiye etmişisizdir. (Çünkü) anası onu sıkıntı üzerine sıkıntı ile taşımıştır. Ve (çoçuğun) sütten ayrılmasıda iki senedir. (Bunun için) bana şükret, ana-babana da (teşekkür et) diye tavsiye etmişizdir dönüş ancak banadır.’’ (Lokman Suresi 14. Ayet)

Ayette evvel olarak dikkat çeken husus Allah (c.c)’ın önce kendisine şükredilmesini ardından anne-babaya emeklerinin, çaba, gayret ve çektiği sıkıntılarının karşılığı olarak şükretmeyi emretmekte olduğu görülüyor.

Okuyucuya NOT; Bu makale uzun olması sebebiyle tahmini olarak 4. bölüm olarak yayınlanacaktır.

 

Haber var islah eder, haber var ifsad eder
Adana Oto Kiralama Hatay Araç Kiralama Hatay Oto Kiralama