Video Foto Galeri Yazarlar
20.3.2019 - Çarşamba

Çin, Doğu Türkistanlı Kırgız ve Kazak azınlığı da toplama kamplarına gönderiyor

Okunma: 1736
DOĞU TÜRKİSTAN 20 Aralık 2018 15:28
Videoyu Aç Çin, Doğu Türkistanlı Kırgız ve Kazak azınlığı da toplama kamplarına gönderiyor

Çin'in Doğu Türkistanlı halk olan Kırgız ve Kazak azınlığa da zulüm ediyor. Birçok Kırgız ve Kazak toplama kamplarına gönderilip esir edildi.

Kırgizistan vatandaşı 33 yaşındaki Asila Alimkulova, eşinin Çinli otoritelerce gözaltına alındığını duyduğu günden itibaren sürekli gözyaşı döküyor. Kendisine verilecek müjdeli bir haber bekleyen Asila'nın eşi aylardır Doğu Türkistan'daki toplama kamplarından birinde tutuluyor.

Madencilik sektöründe yöneticilik yapan Asila'nın eşi Şirbek Devlethan, Doğu Türkistan'da doğan bir Müslüman Uygur Türkü.

Asila'nın söylediklerine göre, Devlethan, görev yaptığı şirketin Doğu Türkistan'daki işlerinde çıkan bir sorundan dolayı buraya gittikten sonra kendisiyle irtibat kurarak herhangi bir sıkıntısının olmadığını söyledi. Ancak geçen yıl ekim ayından bu yana bağlantıyı tamamen kaybettiler. Alimkulova, eşinin çalıştığı şirketten bir yöneticinin kendisini arayıp Şirbek'in bir 'eğitim merkezine' gönderildiğini söylemesinden sonra ancak eşinin başına gelenlerden haberdar olmuş.

"Beyim ne eğitimi alıyor?" diye soran Asila'nın bu çıkışına şirket yöneticisinin verdiği yanıtsa genç kadını daha da kahretmiş. Zira şirket, Şirbek'i geri getirmek için girişimde bulunsa da bu konuda hiçbir garanti olmadığını iletmiş.

Dünyaya 'mesleki eğitim kampı' olarak lanse edilen bu kamplar aslında Çin yönetiminin Doğu Türkistan'ın değişik yerlerinde inşa ettiği, etrafı yüksek duvarlarla ve dikenli tellerle çevrili, Uygur Türklerini tuttuğu yüksek güvenlikli toplama kampları.

Birleşmiş Milletler'e göre, toplama kamplarında 1 milyon civarında Uygur Türkü bulunuyor.

Siyaset analistlerinin asimilasyon merkezi olarak da tanımladığı kamplarda ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre, 800 bin ile 2 milyon arasında Uygur Türkü alıkonuluyor.

Şirbek Devlethan'ın gözden kaybolması, Çin kuşatmasının ne kadar geniş yelpazeye yayıldığını ve Orta Asya ülkesi Kırgızistan ile bağı bulunanları da kapsadığını gözler önüne seriyor. Benzeri haberler komşu Kazakistan ve Pakistan'daki aileleri de perişan etmiş durumda.

Kırgızların akibeti

Geçen ay Alimkulova ve aynı durumdaki diğer kişiler, 'Çin'deki Kırgız Halkını Koruma Komitesi' adıyla bir lobi grubu kurdu.

Grup, ekonomik olarak Çin'e göbekten bağlı hale gelen Kırgız hükümetinden Pekin'e, Doğu Türkistan'daki toplama kampları ve tutuklu Kırgızların akıbeti için siyasi baskı yapmasını istiyor.

Komünist Parti tarafından yönetilen Çin ise, önce uzun süre varlığını reddettiği daha sonra kabul ettiği söz konusu yerleri, 'mesleki eğitim kampı' olarak tanımlıyor.

Pekin yönetimi, buralarda İslami aşırılığa bulaşmış ya da ayrılıkçı kişilerin eğitilerek topluma yeniden kazandırıldığını iddia ediyor.

Müslüman vatandaşların kıyafetlerine müdahale ediliyor

İnsan hakları alanında faaliyet gösteren örgütler ise Çin'in Müslümanları kendi istekleri dışında zorla tuttuğunu belirtiyor. İnsan hakları savunucuları ayrıca Pekin'i Müslüman vatandaşların kıyafetlerine ve dini yaşantılarına müdahale etmekle de suçluyor. Yine insan hakları örgütlerine göre, Doğu Türkistan polis devletine dönmüş durumda.

Bişkek'te yaşayan Asila Alimkulova, evinin mutfağında eşinin fotoğraflarından bir albüm yapmış. Her gün hasretle fotoğraflara bakıyor.

Çift, 2005 yılında Şirbek'in Kırgızistan'a yerleşip tercüman olarak çalışmaya başlamasının ardından tanışıp evlenmiş. Eşi daha sonra Kırgızistan'ın güneyinde faaliyet gösteren Çinli bir kömür şirketinin tepe yöneticisi olmuş.

Komünist Parti'nin ateşli savunucularından Chen Quanguo'nun iki yıl önceki seçimlerde Çin'in 'Sincan' olarak adlandırdığı Doğu Türkistan bölgesinin yöneticiliğine seçilmesinin ardından Şirbek Devlethan, merkeze çağrılmış.

Şirbek, "Beni çağırıyorlar, bir süreliğine oraya gitmem gerekiyor" diyerek Kırgızistan'dan ayrıldı ancak Çin'de bulunduğu süre içerisinde düzenli olarak irtibat kurmayı sürdürdü. Bir yıl öncesine kadar çift sürekli telefonda görüşmeye devam etti.

Asila, "Oğlumuz 12 yaşında. Okula gittiğinde insanlar, baban nerede, neden ortadan kayboldu? gibi sorular soruyor" diyor.

Çin, zengin yeraltı kaynaklarına sahip Doğu Türkistan'ı köprü olarak görüyor

Çinli siyasetçiler, zengin yeraltı kaynaklarına sahip Doğu Türkistan'ı Çin'in kuzeyi ile henüz gelişmemiş Orta Asya ülkeleri arasında bir köprü gibi görüyor.

Pekin ayrıca, 1949'dan bu yana hakimiyeti altında tuttuğu Doğu Türkistan'ı trilyon dolarlık yatırım yaptığı 'Kuşak ve Yol' girişimi ya da İpek Yolu projesinin önemli merkezlerinden biri olarak görüyor.

Öte yandan anavatanı Doğu Türkistan olan Uygurların komşu Kırgızistan ve Kazakistan'daki aileleri ve sevdiklerinden zorla ayrı tutulmaları, Çin baskısının ne denli büyük olduğuna dair önemli bilgiler de veriyor.

Diğer yandan Doğu Türkistan'da yaşayan bir buçuk milyon etnik Kazak Türkünün de içinde bulunduğu durum, Kazakistan'ın en önemli siyasi meselelerinden biri haline gelmiş durumda.

Kaynak : Ajanslar

Haber var islah eder, haber var ifsad eder